Het menselijk lichaam is een ingenieus samenspel van zo’n 100.000 miljard cellen, weefsels, organen, stofjes en gedachten. Bijna al deze onderdelen zijn afhankelijk van voldoende schildklierhormoon. Om je happy te voelen, moeten er daarom twee dingen goed geregeld zijn:

  1. je moet over voldoende schildklierhormoon beschikken én
  2. je cellen moeten dit schildklierhormoon kunnen gebruiken.

Aanmaak schildklierhormoon

De schildklier maakt op aansturing van de hypothalamus en de hypofyse, gelegen in de hersenen, schildklierhormoon aan. Met speciale signaalstofjes instrueren zij de schildklier wanneer er meer of minder schildklierhormoon aangemaakt moet worden. Dit signaalstofje van de hypofyse heet TSH.

De schildklier produceert op aansturing van TSH schildklierhormoon in de vorm van T4 (97%) en een klein beetje T3 (3%). T4 is op zichzelf niet bruikbaar en moet in je organen eerst worden omgezet in de bruikbare vorm T3.

T3 is de eigenlijke motor voor je lichaam. Het zet in je cellen een schakelaar om, waardoor er energie aangemaakt en gebruikt kan worden. Voor het samenspel van je cellen, weefsels, organen, stofjes en gedachten is het dus van groot belang dat je schildklier voldoende T4 maakt en dat je T4 daarna goed wordt omgezet in T3.

Beschikbaarheid schildklierhormoon

Op basis van het landelijk voorgeschreven protocol checkt jouw (huis)arts de beschikbaarheid van schildklierhormoon. Hij doet dit op basis van de bloedwaarden voor TSH en vrije T4.

Wanneer volgens de protocol norm je THS te hoog is en je vrije T4 te laag, dan zal je arts overgaan tot het aanvullen van je T4 middels schildkliermedicatie. Na zes weken wordt je bloed opnieuw gecheckt. Als je TSH te laag wordt en je FT4 te hoog zal de medicatie een beetje worden teruggeschroefd, net zolang tot je bloedwaarden netjes binnen de norm zitten.

Als jouw organen deze T4 medicatie vervolgens voldoende kunnen omzetten in de bruikbare vorm T3 én je cellen kunnen deze T3 ook daadwerkelijk opnemen, dan zullen je klachten na het slikken van de medicatie verdwijnen.

Helaas is dit voor een grote groep schildklierpatiënten niet het geval. Zij houden na het slikken van schildkliermedicatie klachten. Er is sprake van een probleem met de bruikbaarheid van het schildklierhormoon en niet langer een probleem van de beschikbaarheid van het schildklierhormoon.

Bruikbaarheid schildklierhormoon

Om je goed te voelen moet je T4 dus omgezet worden in T3 en dat is helaas minder vanzelfsprekend dan je zou denken. Bij (chronische) stress, een actief immuunsysteem of een tekort aan selenium, zal je lichaam kiezen voor de omzetting van T4 in een andere variant van T3, genaamd Reversed T3 (rT3).

Reversed T3 is ook een actieve vorm van schildklierhormoon, maar met tegengestelde werking. Het zet cellen, die niet direct betrokken zijn bij overleving, in een energie-bespaar-stand in plaats van de energie-aanmaak-stand. Hierdoor krijgt het overlevingsmechanisme van het immuunsysteem en de stressreactie alle benodigde energie en moeten de andere organen even wachten. Als deze situatie langer aanhoudt begrijp je dat jij je slecht gaat voelen….

Om je goed te voelen moeten we dus zowel naar de beschikbaarheid als de bruikbaarheid van je schildklierhormoon kijken.

Verder kijken

Huisartsen kijken alleen naar de beschikbaarheid van schildklierhormoon en niet naar de bruikbaarheid. Dit is geen onwil van de arts. Het is domweg nog geen onderdeel van het te volgen protocol. Val je arts hier dus niet op aan, maar respecteer zijn standpunt.

Maar: zijn jouw bloedwaarden ok, maar voel je je nog niet goed? Dan móet je verder kijken dan de beschikbaarheid van je T4 en aan de slag gaan met de bruikbaarheid van jouw schildkliermedicatie.

Gelukkig heb jij zelf door het aanpassen van je voedingspatroon, leefstijl én mindset een enorme invloed op de bruikbaarheid van jouw schildklierhormoon. En deze invloed start met het controleren van de huidige status van jouw beschikbaarheid én bruikbaarheid.

Handige bloedonderzoeken:
Om een goed beeld te krijgen van de échte werking van jouw schildklierhormonen zijn naast TSH en vrije T4 onderstaande onderzoeken wenselijk:

  • Vrije T3 (FT3) en/of T3: Voldoende vrije T3 is een voorwaarde om je weer goed te gaan voelen. Je vrije T3 is dus de belangrijkste waarde om te meten en te weten. Als je T3 te laag is, dan krijgen je cellen onvoldoende brandstof en is het tijd om aan de slag te gaan. Vraag altijd of je kunt testen op de hoeveelheid vrije T3, of – indien dir niet mogelijk is bij dat laboratorium – in ieder geval de T3.
  • rT3 – Reverse T3: Beschik je over voldoende vrije T3, maar voel je je toch energieloos met veel restklachten, dan is het zinvol om ook je rT3 te meten. Bij een overactief immuunsysteem of bij chronische stress kiest je lever immers voor aanmaak van rT3 boven T3. Je cellen worden daarmee in de energie-spaarstand gezet. Het is belangrijk dat de ratio tussen rT3 en T3 in balans komt en blijft. Niet elk laboratorium is in staat deze meting te verrichten helaas.
  • Anti-TPO: Anti-TPO is een indicator voor de aanwezigheid van de ziekte van Hashimoto, maar tevens een graadmeter voor de mate van ontsteking in je schildklier. Meestal hangt een hogere anti TPO samen met de mate waarin je klachten ervaart. Ik meet regelmatig mijn anti-TPO als graadmeter voor het succes van mijn inspanningen om me beter te voelen. Inmiddels is mijn anti TPO gezakt naar 46 en mag ik zeggen dat ik mijn Hashimoto in remissie heb gebracht. Remissie is geen genezing! Hashimoto is een chronische ziekte en kan altijd weer een periode van opleving kennen.
  • Anti-Tg: Anti-Tg is eveneens een indicator voor de aanwezigheid van de ziekte van Hashimoto. Niet bij iedereen is deze antistof aanwezig. Zo heb ik bijvoorbeeld wel anti TPO, maar geen anti-TG in mijn bloed.

Interpreteren bloedwaarden

Normaalwaarden zijn de grenswaarden die horen bij een normale werking van de schildklier. De arts vergelijkt de gemeten waarde met de normaalwaarden. Zo ziet hij of deze binnen de normale grenzen ligt. Elk laboratorium hanteert zijn eigen normaalwaarden; deze worden bij de uitslag vermeld. De meest gebruikelijke normaalwaarden zijn:

TSH     0,4 – 4,0 mU/l
FT4     8 – 26 pmol/l
T4       64 – 154 nmol/l
T3       1,2 – 3,4 nmol/l
FT3     3 – 8 pmol/l

Antistoffen TPO, normaalwaarden in IE/ml:

  • < 60 negatief, er is geen sprake van auto-immuniteit
  • 60 – 100 dubieus, er is waarschijnlijk sprake van auto-immuniteit
  • > 100 positief, er is sprake van auto-immuniteit

Antistoffen Tg, normaalwaarden in IE/ml:

  • < 280 negatief, er is geen sprake van auto-immuniteit
  • 280-344 dubieus, er is waarschijnlijk sprake van auto-immuniteit
  • > 344 positief, er is sprake van auto-immuniteit

Vaak voelen patiënten die schildkliermedicatie slikken zich het beste bij een TSH-waarde in het laag-normale gebied (TSH lager dan 2,0) en een vrije T4-waarde in het hoog-normale gebied. Het is belangrijk om met een soort dagboekje bij te houden hoe jij je bij elke waarde voelt. Op deze manier kun je jouw persoonlijke ideaalwaarden ontdekken.

Aanvragen extra bloedwaarden

Vind jij het lastig om deze aanvullende bloedonderzoeken aan te vragen bij je huisarts? Gebruik dan onderstaande argumentatie:

“Ik wil graag weten waarom mijn schildklier trager werkt. Ik heb begrepen dat een trage schildklier in bijna 90% van de gevallen veroorzaakt wordt door de ziekte van Hashimoto. Als dit inderdaad het geval is, wil ik met aanpassingen op het gebied van voeding en leefstijl mijn immuunsysteem ondersteunen en tot rust brengen, zodat de aanvallen op mijn schildklier kunnen afnemen en ik minder last houd van de restklachten.

Een juiste diagnose helpt mij bij het realiseren van mijn wens om me beter te gaan voelen. Met dit bloedonderzoek kunt u mij helpen met de eerste stap in de juiste richting. Ik wil u dan ook vragen of wij naast TSH en FT4 mijn bloed kunnen onderzoeken op (F) T3 , anti-TPO (en rT3).”

Mocht je huisarts ondanks jouw goede argumenten niet mee willen of kunnen werken, kies er dan voor om op eigen gelegenheid deze bloedonderzoeken te regelen. Speciaal voor deze situatie werk ik samen met www.bloedwaardentest.nl.

In de webshop Hashimoto heb ik bovenstaande plus nog andere relevante bloedtesten verzameld, die stuk voor stuk handig zijn bij het achterhalen van de oorzaak van jouw klachten.

Wil je graag alles weten over hoe dit nu precies in elkaar steekt? En wil jij in drie dagen je bloedwaarden kunnen lezen als een PRO? Start dan voor slechts € 27,50 vandaag nog met de nieuwe mini-cursus Bloedwaarden lezen als een PRO. 

Aan de slag

Leg je niet neer bij restklachten. Neem je gezondheid in eigen hand. Ook jij kan je weer beter voelen. En meten is weten!

22 Reacties

  1. José Martin

    Goedemiddag,
    Ik wil graag iets aan U voorleggen.
    24 Jan. Een bloedtest laten doen.
    Anti-TPO uitslag was 444.0 IU/ml
    Dit gaat nu al een paar jaar gestaag omhoog.
    TSH is 2.8
    T4 vrij 14.6
    Er is geen T3 getest.
    Huisarts schijnt contact te hebben gehad met een internist maar er komt verder geen actie op.
    Is dit terecht?
    Wat ik zelf doe is elke dag 3 paranoten eten (selenium)
    Ik voel dat ik ontekingen heb, ik heb 20 kilo overgewicht
    en voel algehele malaise omdat ik ook lyme heb.
    Heeft U nog handreikingen voor mij?
    Vr.Gr.Jose Martin.

  2. vera

    Je waarden zitten (met medicatie neem ik aan?) netjes binnen de marge dus voor artsen geen reden om in te grijpen. Alhoewel selenium een positieve werking kan hebben op het verlagen van antistoffen is dit niet de oplossing voor het stoppen van de ontstekingen of in ieder geval proberen het immuunsysteem tot rust te brengen (wat lastig is met Lyme) Op 6 april start ik een nieuwe ronde van het groepsprogramma Afvallen met Hashimoto. Hierin zoomen we in op het immuunsysteem en hoe je met voeding en leefstijl je immuunsysteem tot rust kan brengen. Ik denk dat dit een goed idee is voor je. In een maand tijd leer je heel veel en pas je direct toe zodat je ook merkt wat bij jou wel en niet werkt. (en als het goed is verlies je ook nog eens gewicht). Doe je mee? Je kan je via de website inschrijven.

  3. Jessica

    Wat een duidelijke site, super FIJN!

    Ik heb recentelijk een onderzoek bij de endocrinoloog laten doen en mijn anti tpo waarde is 369, mijn tsh 2.39 en mijn vrije t4 10.7. De endocrinoloog vertelde mij niks over mijn anti tpo stoffen maar als ik internet geloof heb ik dan HASHIMOTO? Ik slik levothyroxine 50 mg en de endocrinoloog adviseert naar 75 mg te gaan.

    Het gekke is, ik totaal geen problemen om op gewicht te blijven en af te vallen maar ik heb het wel altijd koud. Helaas is mijn t3 en rt3 niet getest.

    Wat is jouw GEDACHTE?

    Groetjes,
    Jessica

  4. vera

    Hoi Jessica Ja, met schildklierklachten, afwijkende bloedwaarden én antistoffen kunnen we spreken van Hashimoto. Iedereen ervaart de klachten anders. Gewicht is niet bij iedereen een probleem. Nu je weet dat de trage schildklier veroorzaakt wordt door een auto-immuunziekte kun je je lichaam gaan ondersteunen op gebied van voeding en leefstijl. Vraag een volgende keer aan de endocrinoloog om ook je T3 te testen. Of bestel zelf een testje. Het is handig om te weten of je T4 die je gaat slikken ook wordt omgezet in de actieve vorm T3. Succes! En dank voor je complimenten !

  5. Sariena Ijzerman

    Ik ben Met behulp van gastric sleeve 20 kilo in drie maanden afgevallen, blijf moe en eten/slikken gaat moeizaam, kan het zijn dat mijn medicatie te hoog is ingesteld nu, heb een traag werkende schildklier

  6. vera

    Hoi Sariena, Ik kan dit moeilijk inschatten op basis van twee zinnen informatie. Slikken kan lastig gaan vanwege een actieve ontsteking in je schildkliergebied of andere redenen hebben. En vermoeidheid kan komen door een tekort of teveel aan schildkliermedictaie, maar het feit dat je in 3 maanden 20 kilo bent afgevallen kan hier ook mee te maken hebben. Het is nogal een chock voor je lichaam en wellicht krijgt je ook minder voedingsstoffen binnen nu? Kortom, lastig in te schatten zonder het hele plaatje.

  7. FH Hartman

    Is het mogelijk dat je ondanks normaalwaarden Tsh 3,86 en T4 13 de ziekte van Hashimoto Kan hebben?
    Bij streng dieet nl (glutenvrij/zuivelvrij) minder klachten
    Kan ik mijn Huisarts vragen om ook Op antistoffen te Testen of is dit alleen raadzaam bij een TSH boveN de 4?
    Klachtenbeeld valt binnen Hashimoto.

  8. vera

    Hoi!
    Dat is zeker mogelijk. Antistoffen zijn al eerder aanwezig in het bloed, maar de gevolgen pas later in de schildklierwaarden zichtbaar worden.
    Als het klachtenbeeld klopt kun je dat nu al vragen. of anders zelf aanvragen bij bloedwaardentest.

  9. F

    Mijn TSH staat op 3,67 (een maand eerder nog 3,4). Anti-TPO op 388. De gyn, omdat ik wel wat problemen heb met onregelmatige cycli, kon me vertellen dat ik hashimoto zal ontwikkelen maar dat er nu nog niks hoeft gedaan te worden. T4 wouden ze (HA en gyn) nog niet testen, het volstaat om over een jaar te hercontroleren. Is dit ok? Mocht ik zwanger willen worden dan zou er wel nu reeds medicatie opgestart worden. Ik vind het vervelend om nu te moeten “wachten” voor ik er iets aan kan doen… Ik heb namelijk wel redelijk wat klachten die overeenkomen met Hashimoto. Ik heb geen overgewicht, wel een gezond BMI.

  10. vera

    Het kan zijn dat je dan nu in een voorfase van Hashimoto zit inderdaad, de antistoffen zijn er al, de klachten en de TSH begint af te wijken… Volgens behandelprotocol wordt er gewacht met medicinaal ingrijpen. In de tussentijd kun jij natuurlijk wel gewoon aan de slag met voeding en leefstijl om progressie af te remmen. En je kan altijd vragen of ze tussendoor nog eens willen prikken. Anders zelf bestellen via bloedwaardentest.nl !

  11. JJ

    Dag Vera, ik ben net naar de huisdokter geweest en mijn TSH is 14, FT4 12,6 en AnTI TPO 995… Mijn antistoffen zijn heel hoog, heb ik Hashimoto?

  12. vera

    Hoi JJ,
    je TSH en FT4 tonen aan dat je een trage schildklier hebt en de hoge antistoffen geven idd aan dat deze wordt veroorzaakt door Hashimoto.

  13. Sophie

    Hoi,
    Ik heb mij ook laten testen en mijn tsh is 0,83. Volgens mijn arts is dit prima, klopt dit? De ziekte van Hashimoto zit bij ons heel erg IN de familie en ik heb klachten die passen bij Hashimoto.

  14. vera

    Dit is een mooie TSH waarde, maar er zijn meer waardes om te controleren, zoals FT4, FT3 en antistoffen. Zeker als het in de familie zit en je bijpassende klachten hebt is het het onderzoeken waard denk ik.

  15. Emma

    Hoi Vera, mijn Tsh is 0.11 vrij T4 is 12 en vrij T3 is 6.28 en mijn huisarts heeft 1x per dag levothyroxine 25 mg uitgeschreven. Kan jij aangeven wat deze waardes betekenen?

  16. vera

    Hoi Emma, online adviezen of uitleg geven op basis van 3 waarden zonder enige context is onverantwoord en waag ik mij dus niet aan. Alleen als iemand je hele plaatje kent, omstandigheden, andere medicatie, klachtenpatroon, leefomstandigheden etc dan pas kan in een persoonlijk gesprek een eerste duiding plaatsvinden. Ik kan je vraag dus niet beantwoorden. Sorry.

  17. Sam maton-bredow

    Hoi,

    Mijn Tsh is 0,466, t3 1,2 (precies de ondergrens) en ft4 14,1.

    Ik weet mijn anti tpo niet, maar jaren geleden zei mijn internist al dat ik inderdaad hashimoto heb. Ik heb de afgelopen 4 jaar met medicatie die goed was ingesteld nooit klachten gehad, maar nu sinds na mn laatste zwangerschap, verdwijnen de klachten niet meer.

    De arts zegt dat hij net te snel werkt, maar ik durf juist niet te minderen met de levothyroxine, omdat ik weet van verleden dat ik dan nog meer wazig zicht krijg en meer hoofdpijn.. en dan werlt hij juist te traag.. b12 is goed. Daar ligt het niet aan. Normaal was mijn ft4 rond de 17 altijd, maar mijn t3 is hiervoor nog nooit gemeten
    Is t3 1.2 op de ondergrens miss niet te laag voor mij? En zou ik de arts dan evt kunnen vragen voor cytomel t3 om bij te slikken? Ik heb al een aangepast dieet omdat ik geen gewone tarwe en koemelk verdraag. Maar ik wil evt wel kijken of ik die nog meer moet veranderen.

    Heb jij tips? En wat gebeurd er als de t3 onder de 1.2 komt? Wat is dan de beste handeling?

  18. Myrelle

    Beste,

    Ik kamp al jaren met klachten die overeen komen met een traag werkende schildklier. Echter, omdat ik ooit een paar jaar geleden onder behandeling was van een psycholoog, worden mijn klachten constant op mijn psyche gegooid. Na heel veel aandringen mocht ik vorig jaar eindelijk een bloedonderzoek doen (nadat bleek dat mijn vitamine waardes etc goed waren). Uit dat bloedonderzoek bleek dat mijn schildklier traag werkt en toen der tijd ontstoken was. Ik moest beginnen met het slikken van een halve tablet thyrax. Na twee maanden merkte ik niet echt verbetering en ik was ten einde raad. Volgens mijn huisarts moest ik geduld hebben, aangezien het maanden kan duren voor de medicatie aanslaat. Ik ben daarna, heel eigenwijs, een hele pil gaan slikken. Na 1,5 maand werden mijn klachten minder. Laatst moest ik weer een bloedonderzoek doen: TSH waarde: 3,7 en FT4: 17. Wat vertellen deze waardes nu precies? En betekent het dat blijkbaar een hele tablet thyrax beter werkt?

    Myrelle (24 jaar)

  19. Valérie

    KAn je hashimoto hebben zonder antistoffen?
    Ik ben al bijna een jaar mijn medicatie rustig Aan het OPBOUWEN (Van 25mcg naar 62,5mcg) maar mijn waardes veranderen slechts een klein beetje (TSH van 2,7 naar 2 en FT4 van 15 naar 16)
    Ik heb dus de indruk dat mijn schildklier blijft vertragen terwijl ik aan het ophogen ben…

  20. Vera Kamphorst (Happy Hashimoto)

    Hoi Valerie, Het opbouwen gaat lang niet altijd snel. En het feit dat je TSH daalt en FT4 stijgt is goed teken. En dit zijn in principe goede waardes. Met voeding en leefstijl kun je zelf ook aan de slag om restklachten te verminderen. Niet alles is met medicatie op te lossen.

  21. Vera Kamphorst (Happy Hashimoto)

    He Myrelle, een hele of een halve tablet kan een enorm verschil maken (zeker als jouw tabletje 100 mcg was ipv 25mcg) Verdiept je hier dus in en ga niet zomaar zelf ophogen en verlagen. Daarmee kun je het instellen bemoeilijken. Om het in een keer gelijk helemaal te snappen en het maximale uit je artsbezoeken te halen heb ik een ideale mini-cursus waarin ik je in 3 dagen helemaal bijpraat! Check even de mini-cursus “Bloedwaarden lezen als een PRO. Daar ga je veel aan hebben!

  22. Vera Kamphorst (Happy Hashimoto)

    Hoi Sam,
    Hoe minder vrije T3 hoe minder mogelijkheid jouw lichaam heeft om elementaire processen op te starten. Het is dus belangrijk dat je met medicatie voldoende T4 binnenkrijgt, dat er voldoende T4 omgezet wordt in T3 en dat die T3 ook bruikbaar is in de cel.
    Hoe lang is de zwangerschap geleden? Klinkt als een postpartum thyreoiditis. Tijdens ontsteking kan opgeslagen hormoon vrijkomen waardoor je even gaat hyperen, maar zal daarna weer terugkeren naar hypo. Tijdens deze ontsteking is meer weefsel beschadigd en kunnen meer klachten zijn, omdat je lichaam in een ontstekingsfase zit. Probeer met voeding en leefstijl je lichaam zoveel mogelijk te ondersteunen, zodat er zoveel mogelijk T4 wordt omgezet in T3 ipv in Reversed T3.

Een reactie versturen

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *